OŚWIADCZENIE Stowarzyszenia Romów w Polsce Centrum Monitoringu Antyromskiego i Dyskryminacji
z dnia 28 maja 2026 r.
dotyczące udzielania odpowiedzi przez adresatów wystąpień Centrum
W styczniu bieżącego roku poinformowaliśmy na stronie Stowarzyszenia Romów w Polsce o przyznaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotacji na 2026 r. w ramach „Programu integracji społecznej i obywatelskiej Romów w Polsce na lata 2021–2030″ na realizację zadania pn.:
„Utworzenie i prowadzenie Centrum Monitoringu Antyromskiego i Dyskryminacji”.
Zgodnie z decyzją Ministra niezwłocznie przystąpiliśmy do realizacji zadania. Powołaliśmy przy Stowarzyszeniu Romów w Polsce Centrum Monitoringu Antyromskiego i Dyskryminacji (dalej: Centrum). Stworzyliśmy na stronie Stowarzyszenia specjalną podstronę z informacjami o pracy Centrum oraz rozpoczęliśmy codzienny monitoring mediów, w tym mediów społecznościowych. Zbieramy, dokumentujemy i analizujemy wszelkie przejawy antycyganizmu, stygmatyzacji, mowy nienawiści, rasizmu oraz dyskryminacji etnicznej skierowanej przeciwko Romom.
Efektem tych działań jest szereg wystąpień do różnych podmiotów naruszających prawo, etykę dziennikarską i dobre obyczaje. Po dwóch miesiącach merytorycznej pracy Centrum posiadamy już pierwsze doświadczenia. Są one niestety negatywne.
Okazało się, że żaden z adresatów naszych wystąpień nie udzielił nam żadnej odpowiedzi na zgłoszone ewidentne naruszenia obowiązujących – przynajmniej teoretycznie – w Polsce zasad prawnych i etycznych. Sprawa dotyczy m.in. jednej z wiodących telewizji, lokalnej gazety oraz kilku portali społecznościowych. Opóźnienie w odpowiedzi wynosi od jednego do dwóch miesięcy i dotyczy następujących podmiotów:
- Redaktor Naczelny TVN 24 – wystąpienie w dniu 26 marca 2026 r. oraz monit w dniu 22 maja 2026 r.;
- Redaktor portalu plock.pl – wystąpienie w dniu 17 marca 2026 r. oraz monit do przełożonego redaktora z Biura Reklamy Mediów Lokalnych w Warszawie w dniu 21 maja 2026 r.;
- Portal www.kryminalki.pl – wystąpienie w dniu 25 kwietnia 2026 r. oraz monit w dniu 18 maja 2026 r.;
- Redaktor Dobrego Tygodnika Sądeckiego – wystąpienie w dniu 8 kwietnia 2026 r. oraz monit do Zarządu Spółki Wydawnictwo Dobre Sp. z o.o. w Nowym Sączu w dniu 21 maja 2026 r.;
- Redaktor Naczelna „Gazety Wrocławskiej” – wystąpienie z dnia 6 maja 2026 r. oraz monit do Redaktor Naczelnej z dnia 20 maja 2026 r.
Zwłoka dotyczy jeszcze kilku adresatów, ale wciąż czekamy na odpowiedź z nadzieją, że ją otrzymamy.
Podstawowy aspekt naszych wystąpień
Na zakończenie niniejszego oświadczenia pragniemy poruszyć podstawowy aspekt naszych wystąpień. Za każdym razem prosimy o zaniechanie podawania narodowości romskiej obywateli polskich – sprawców czynów przestępczych – i o nic więcej. Jest to pewne minimum rzetelnego funkcjonowania mediów.
Okazuje się, że dla niektórych mediów ten warunek nie jest możliwy do zrealizowania, gdyż ważniejsze są stereotypy oraz – co za tym idzie – zwiększanie poczytności danego medium.
Nadto zauważamy, że kultura społeczna, etyka dziennikarska oraz przepisy prawne nakazują udzielanie odpowiedzi, w tym organizacjom pozarządowym.
Centrum spraw wymienionych nie odpuści, o czym powiadomimy niezwłocznie.
Z poważaniem,
Roman Kwiatkowski
Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce
