Pismo do TVP Info
Stowarzyszenie Romów w Polsce
32-600 Oświęcim, ul. Berka Joselewicza 5
Centrum Monitoringu Antyromskiego i Dyskryminacji
Oświęcim, dnia 24 czerwca 2026 r.
Pan Jan Józefowski redaktor naczelny TVP Info www.tvp.info
Szanowni Panie Redaktorze
W dniu 17 czerwca 2026 r. ukazał się na Waszej stronie artykuł zatytułowany: „Dorobił się Ferrari na oszukiwaniu staruszek. Dopadli go w Hiszpanii”. Z artykułu wynika, że funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie we współpracy z hiszpańskimi organami ścigania, doprowadzili w czerwcu br. do zatrzymania 24-letniego mężczyzny narodowości romskiej (w tekście „24-letni Rom”) który był jednym z kluczowych liderów zorganizowanej grupy przestępczej dokonującej oszustw metodą „na legendę”. Poszukiwany listem gończym oraz Europejskim Nakazem Aresztowania podejrzany ukrywał się w kilku krajach, a ostatnio w Hiszpanii, skąd w dalszym ciągu koordynował nielegalny proceder, którego ofiarami padały głównie osoby starsze. W ramach przeprowadzonych czynności krakowscy kryminalni odnaleźli i zabezpieczyli użytkowany przez niego luksusowy samochód marki Ferrari 458 o wartości przekraczającej milion złotych. Wg Policji zatrzymano łącznie 63 osoby (z czego 52 zostały aresztowane) zaangażowane w oszukańczy proceder.
Artykuł na pierwszy rzut oka ma pozytywny charakter, gdyż lider grupy przestępczej oraz jego kompani zostali zatrzymani, otrzymają zarzuty karne i prawdopodobnie zostaną skazani przez sądy na kary więzienia. Wskutek działań Policji obu krajów zmniejszy się skala oszustw głównie wobec osób starszych. Zauważamy jednakże, iż cały pozytywny odbiór artykułu został popsuty przez poprzez podanie na samym początku artykułu romskiej narodowości sprawcy – polskiego obywatela. Pytamy jakim źródłem się kierował autor artykułu podając narodowość przestępcy, gdyż w komunikacie krakowskiej Policji nie ma ani słowa o narodowości sprawcy? Tymczasem w artykule napisano: „Sprawą zajmowali się funkcjonariusze Wydziału Kryminalnego oraz Wydziału Dochodzeniowo – Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie. Z ich ustaleń wynika, że 24-letni Rom miał odgrywać istotną rolę w strukturze grupy …”. Zauważamy, że od wielu lat polska Policja nigdy nie podaje narodowości przestępcy, jeśli jest on obywatelem polskim. Podanie przez autora artykułu narodowości sprawcy ma charakter stygmatyzujący i dyskryminacyjny względem naszej mniejszości. Wiele osób które przeczytały przedmiotowy artykuł dowiedziało się, że polscy Romowie znów dokonali przestępstwa. Takie informacje rzutują na całą grupę etniczną. A przecież wiadomo, że znaczna część przestępstw na wnuczka, policjanta, bank itp. metodą dokonywana jest przez obywateli polskich narodowości polskiej, ale o tym nie wypada pisać. Jakby to wyglądało, że Polak dokonał przestępstwa. Przejrzeliśmy w Internecie kronikę kryminalną z dnia 17 czerwca 2026 r. pod kątem informacji o zatrzymaniu przestępcy w Hiszpanii. Nie ma w tych informacjach narodowości sprawcy. Chodzi m.in. o: Radio Kraków – Jeden z liderów mafii wnuczkowej w rękach policji; wadowice.online.pl – Lider „mafii wnuczkowej” zatrzymany; Limanowa.in – Zatrzymany oszust w Hiszpanii; krakow.dlawas.info – Lider mafii wnuczkowej zatrzymany w Hiszpanii.
W związku z powyższym prosimy by Redakcja zaniechała wymienionej nagannej praktyki. By umożliwić Redakcji takie działanie publikujemy poniżej Oświadczenie Rady Etyki Mediów z dnia 20 listopada 2020 r.
„Oświadczenie Rady Etyki Mediów
Dziennikarz nie powinien wskazywać na narodowość lub pochodzenie etniczne sprawcy przestępstwa.
Określanie narodowości lub pochodzenia etnicznego sprawców czynów przestępczych powiela negatywne stereotypy, utwierdza błędne i krzywdzące przekonanie, że obywatele polscy o innym pochodzeniu etnicznym, albo zamieszkali w Polsce obcokrajowcy, są zbiorowym nośnikiem negatywnych cech.
Zdaniem Rady Etyki Mediów informowanie w mediach o narodowości lub pochodzeniu etnicznym sprawców przestępstw i czynów zabronionych, gdy okoliczności opisywanych zdarzeń nie mają nic wspólnego z narodowością lub pochodzeniem uczestniczącym w nich osób, przyczyni się do ich dyskryminacji i utrwala niekorzystny wizerunek tych mniejszości, funkcjonujący w świadomości społecznej. Wizerunek ten stanowi często podłoże postaw ksenofobicznych, przejawów nietolerancji, a w skrajnych przypadkach aktów fizycznej agresji motywowanych nienawiścią.
Czytelników, słuchaczy lub telewidzów w Polsce słusznie oburzają zagraniczne informacje medialne, które – w sytuacji, gdy narodowość sprawcy przestępstwa jest nieistotna dla opisu wydarzenia – dobitnie akcentują, że sprawcą jest Polak. Trafnie widzą w tym stygmatyzację Polaków jako narodowości. Nie powinni więc mieć do czynienia z podobnymi przejawami obawy i nieufności wobec mniejszości narodowych i etnicznych we własnym kraju.
O skierowanie uwagi dziennikarzy na naganność takich praktyk zwrócił się ostatnio do REM Rzecznik Praw Obywatelskich. Motywowany skargą, jaką otrzymał od Stowarzyszenia Romów w Polsce, przypomina, że z podobnym apelem wystąpiła do mediów REM osiem lat temu, na wniosek poprzedniego RPO. Adam Bodnar wskazuje, że jednoznaczne stwierdzenie REM z 2012 roku, iż zamieszczanie informacji podkreślających narodowe lub etniczne pochodzenie sprawców czynów przestępczych jest niezgodne z etyką dziennikarską, przyniosło wymierny skutek i liczba takich informacji spadła, przynajmniej w wiodących mediach i w portalach informacyjnych. Dziś jednak, zdaniem RPO, niezbędne jest przypomnienie tamtego apelu.
Rada Etyki Mediów w pełni podziela tę opinię.
W imieniu Rady Etyki Mediów
Ryszard Bańkowicz Przewodniczący REM
Warszawa, 20 listopada 2020”
Oczekujemy na konstruktywną pisemną odpowiedź w przedmiocie sprawy oraz przede wszystkim na zaniechanie wskazanego działania, które ma charakter stygmatyzujący i dyskryminacyjny względem obywateli polskich narodowości romskiej.
Roman Kwiatkowski
Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce
