Pismo do „Gazety Krakowskiej”

Centrum Monitoringu Antyromskiego i Dyskryminacji

                                                                                                      Oświęcim, dnia 24 września 2026 r.

                                                                        Portal „Gazety Krakowskiej”

                                                                        https:/gazetakrakowska.pl

                                                                        Pan redaktor

                                                                        Arkadiusz Maciejowski

Szanowny Panie redaktorze

            W dniu 16 października 2025 r. ukazał się na Waszej stronie artykuł zatytułowany: „Romska szajka rozbita. Oszukiwali ludzi na wielkie pieniądze. W Polsce i zagranicą.” Powołując się na krakowską Policję podał Pan, że zatrzymano szajkę oszustów narodowości romskiej, która działała w zorganizowanej grupie przestępczej.

Artykuł na pierwszy rzut oka ma pozytywny charakter, gdyż oszuści zostali zatrzymali otrzymując zarzuty karne. Dzięki temu nie będą mogli kontynuować swojego przestępczego procederu. Jednakże cały pozytywny odbiór artykułu został popsuty przez jego tytuł zawierający narodowość romską oszustów. Także w treści wielokrotnie podano romską narodowość polskich obywateli, co ma charakter stygmatyzujący i dyskryminacyjny względem mniejszości. Przejrzeliśmy Waszą kronikę kryminalną od końca ubiegłego roku i w ani jednym przypadku nie podaliście Państwo jakiej narodowości byli sprawcy, jeśli nie byli oni Romami.

Na marginesie pytamy jak brzmiałby tytuł Waszego artykułu, gdyby oszustem był obywatel polski narodowości ukraińskiej, białoruskiej, niemieckiej czy żydowskiej? Nie czekamy na odpowiedź na to pytanie, gdyż ma ono charakter retoryczny.

W związku z powyższym prosimy by Państwo zaniechali wymienionej nagannej praktyki. By umożliwić takie działanie publikujemy poniżej Oświadczenie Rady Etyki Mediów z dnia

20 listopada 2020 r.  

                                     „Oświadczenie Rady Etyki Mediów

Dziennikarz nie powinien wskazywać na narodowość lub pochodzenie etniczne sprawcy przestępstwa.

Określanie narodowości lub pochodzenia etnicznego sprawców czynów przestępczych powiela negatywne stereotypy, utwierdza błędne i krzywdzące przekonanie, że obywatele polscy o innym pochodzeniu etnicznym, albo zamieszkali w Polsce obcokrajowcy, są zbiorowym nośnikiem negatywnych cech.

Zdaniem Rady Etyki Mediów informowanie w mediach o narodowości lub pochodzeniu etnicznym sprawców przestępstw i czynów zabronionych, gdy okoliczności opisywanych zdarzeń nie mają nic wspólnego z narodowością lub pochodzeniem uczestniczącym w nich osób, przyczyni się do ich dyskryminacji i utrwala niekorzystny wizerunek tych mniejszości, funkcjonujący w świadomości społecznej.

Wizerunek ten stanowi często podłoże postaw ksenofobicznych, przejawów nietolerancji, a w skrajnych przypadkach aktów fizycznej agresji motywowanych nienawiścią. 

Czytelników, słuchaczy lub telewidzów w Polsce słusznie oburzają zagraniczne informacje medialne, które – w sytuacji, gdy narodowość sprawcy przestępstwa jest nieistotna dla opisu wydarzenia – dobitnie akcentują, że sprawcą jest Polak. Trafnie widzą w tym stygmatyzację Polaków jako narodowości. Nie powinni więc mieć do czynienia z podobnymi przejawami obawy i nieufności wobec mniejszości narodowych i etnicznych we własnym kraju.

O skierowanie uwagi dziennikarzy na naganność takich praktyk zwrócił się ostatnio do REM Rzecznik Praw Obywatelskich. Motywowany skargą, jaką otrzymał od Stowarzyszenia Romów w Polsce, przypomina, że z podobnym apelem wystąpiła do mediów REM osiem lat temu, na wniosek poprzedniego RPO. Adam Bodnar wskazuje, że jednoznaczne stwierdzenie REM z 2012 roku, iż zamieszczanie informacji podkreślających narodowe lub etniczne pochodzenie sprawców czynów przestępczych jest niezgodne z etyką dziennikarską, przyniosło wymierny skutek i liczba takich informacji spadła, przynajmniej w wiodących mediach i w portalach informacyjnych. Dziś jednak, zdaniem RPO, niezbędne jest przypomnienie tamtego apelu.

Rada Etyki Mediów w pełni podziela tę opinię.

W imieniu Rady Etyki Mediów

Ryszard Bańkowicz Przewodniczący REM

Warszawa, 20 listopada 2020”.

Niezależnie od prośby o zaniechanie wskazanej praktyki prosimy o niezwłoczne poprawienie wskazanego tekstu artykułu (który ciągle widnieje na Waszej stronie) poprzez wykreślenie zapisów o narodowości romskiej i wpisanie w to miejsce innych neutralnych wyrazów (np. kobieta),

Dla ułatwienia korekty przesyłamy Państwu pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie z dnia 7 lipca 2026 r.  na której komunikat powoływaliście się Państwo w swoim artykule. W piśmie tym Komendant przeprosił za niedopatrzenie pracowników o krótkim stażu pracy oraz dodał, że dołoży starań by w przyszłości kwestia podania narodowości się już nie powtórzyła. Nadto Policja skorygowała przedmiotowy komunikat wykreślając wyrazy stygmatyzujące mniejszość romską i wpisując neutralne sformułowanie („mężczyzna”).

Załącznik: pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie

Na zakończenie niniejszego wystąpienia prosimy o odpowiedź w przedmiocie sprawy, zaniechanie na przyszłość stygmatyzujących działań względem mniejszości romskiej a także o niezwłoczne poprawienie tekstu artykułu.

Załącznik: pismo Policji

Prezes Zarządu Głównego

Roman Kwiatkowski