Konferencja w Gdańsku – zapis debat.
Wspominaliśmy niedawno o konferencji „Świat Cyganów. Problemy Romów”, która miała miejsce w Gdańsku w dniach 26-29 października w ramach projektu ” Spotkania ze światem”.
Podczas konferencji uczestnicy i uczestniczki mięli szansę wysłuchać ciekawych debat naukowców, dziennikarzy i działaczy, zajmujących się tematyką, związaną z Romami, jak również wzięli udział w pokazach filmów, wernisażach, wystawach i koncertach.
Zapis wszystkich konferencyjnych debat możecie znaleźć na stronie Nadbałtyckiego Centrum Kultury.
Link do debat: https://soundcloud.com/nadbaltyckiecentrumkultury
fot. Anna Jakubowska
W dniu dzisiejszym w Gdańsku rozpoczęła się konferencja podczas której uczestnicy i uczestniczki będą mieli szansę wysłuchać ciekawych debat naukowców, dziennikarzy i działaczy, zajmujących się tematyką, związaną z Romami, jak również brać udział w pokazach filmów, wernisażach, wystawach i koncertach.
Oczywiście nie mogło Nas tam zabraknąć.
Więc i ja piszę o Cyganach, cygańskich obyczajach i cygańskim świecie.
A. Kuźniak, Papusza
Jak mówimy i piszemy o Romach w Polsce i w Europie, żyjącej wśród nas etnicznej mniejszości? W tytule projektu zawarliśmy pewną dwoistość dyskursu. Rozumiemy ją z jednej strony metaforycznie – jako oczywistość samookreślania romskiej społeczności, ale też znak kłopotów z nazywaniem, upraszczaniem i etykietowaniem złożonych, pojedynczych i zbiorowych tożsamości. Z drugiej strony tytułowe pojęcia traktujemy jako „słowa-klucze” porządkujące zagadnienia, które proponujemy podjąć. Będziemy próbowali zmierzyć się z tym istotnym zjawiskiem kulturowym i społecznym współczesności poprzez naukową refleksję, literackie opisy, dziennikarską relację, artystyczną wrażliwość.
Projekt Świat Cyganów. Problemy Romów (26–29.10.2015) przygotowywany jest w ramach Spotkań ze światem, które odbywać się będą podczas tegorocznej IX edycji Festiwalu Kultur Świata. Zamierzamy wskazać na ważne nurty badań nad kulturą Romów. Podejmiemy opowieść etnograficzną o bogatym „świecie Cyganów” i współczesnych społecznie problemach Romów; ich obyczajowości i mitologii, w tym roli wierzeń, tradycji, zwyczajów i tabu tej kultury; a także refleksję w perspektywie socjologicznej – pytając o romską / cygańską tożsamość, wewnętrzną wielokulturowość, możliwość transkulturowości, problemy wykluczenia, stygmatyzacji i siły stereotypów.
Narastające zainteresowanie romską tożsamością, bogatą i różnorodną kulturą wyraża się także w języku sztuki: narracji literackiej, filmowej i fotograficznej oraz w muzyce. Fascynacja artystów przywraca obecność tej mniejszości w dialogu międzykulturowym. Inność staje się obecna i widzialna, ale czy zrozumiana? – to kolejne pytanie.
Program interdyscyplinarnego projektu Spotkania ze światem: Świat Cyganów. Problemy Romów stara się uchwycić/ukazać różnorodny obraz Romów w Polsce i Europie. Zapraszamy więc naukowców: etnologów, etnografów, socjologów, antropologów; literaturoznawców, pisarzy, reporterów, dziennikarzy, fotografów, muzyków i proponujemy następujący program spotkań.
Program
Poniedziałek 26 października 2015
Ratusz Staromiejski w Gdańsku, ul. Korzenna 33/35
Światy Romów – historia i teraźniejszość, stereotypy i rzeczywistość – konferencyjne debaty, panel
motto:
W naszej części Europy sporo się zmieniło. Należymy do społeczności, dla której liczą się prawa człowieka. We wspólnej pełnej zgiełku przestrzeni publicznej coraz wyraźniej przebija się głos, że to nie my – „gadziowie” – mamy zdecydować o przyszłości Romów. Sami rozstrzygną, jak łączyć nowoczesność i tradycję (…). Dajmy im miejsce
L. Ostałowska, Cygan to Cygan
Tożsamość i kultura romska – składniki, metamorfozy, dylematy
10.00 – otwarcie konferencji
10.20 – 11.30 moderator prof. Cezary Obracht-Prondzyński
prof. Sławomir Kapralski: Współczesne romskie tożsamości zbiorowe wykład inauguracyjny
Dr. hab. Marcin Szewczyk (prof. WSIiZ): Romanipen – największa wartość kultury romskiej
Stanisław Stankiewicz: Z romskiego punktu widzenia – tożsamość, rozwój i integracja społeczności romskiej
11.30 – 11.50 przerwa kawowa
11:50 – 12:50
mgr Adam Bartosz: Pamięć i upamiętnianie. Nad mogiłą pomordowanych Romów w Szczurowej
mgr, doktorant UG Mateusz Babicki: Język romski jako element tożsamości Romów w Polsce i na świecie
doc. dr Beata Orłowska: Rola baśni cygańskich w poznaniu Romów
12:50 – 13:30 dyskusja
13.30-15.00 przerwa obiadowa
Romowie w dyskursach naukowych, politycznych i medialnych
15.00 – 16.20 moderator prof. Marcin Szewczyk
Prof. Przemysław Rotengruber: Sytuacja polityczna mniejszości romskiej w Polsce
Roman Kwiatkowski: Prawne aspekty ustutowania spłeczności romskiej w Polsce, z punkut widzenia konstytucji i ustawodastwa zwykłego.
Dr Małgorzata Kołaczek: Romskie media i Romowie w mediach
Dr Maciej Witkowski: Co wiemy o Romach? Co wiemy o sobie? Antropologia polityki integracji
16.20 – 17.00 dyskusja
17.00 – 17.30 Przerwa kawowa
17.30 – 18.30
Reportaż przeciw stereotypom
O fascynacji kulturą Romów i sprzeciwie wobec ich wykluczania z Lidią Ostałowską rozmawia dr Magdalena Horodecka
wtorek 27 października 2015
Ratusz Staromiejski w Gdańsku
Historyczne i współczesne – lokalne i regionalne konteksty funkcjonowania społeczności romskich: integracja? wykluczenie? asymilacja?
10.00- 11.00 moderator prof. Sławomir Kapralski
prof. Ewa Nowicka-Rusek Czy to jest integracja? Badania nad romskimi konwersjami religijnymi
Mgr Agnieszka Caban: Romowie w społeczeństwie większościowym – postrzeganie i świadomość przemian kulturowych.
mgr, doktorant Uniwersytetu Zielonogórskiego Andrzej Łuczak: Efektywność pomocy Unii Europejskiej oraz krajowych strategii na rzecz społeczności romskiej
11:30 – 11:50 przerwa kawowa
11:50 – 12:20
dr Piotr J. Krzyżanowski Przymusowe osiedlenie Cyganów w PRL – przyczyny, przebieg, skutki
prof. Barbara Weigl: Romowie w społeczności lokalnej. Różne oblicza trzech polskich miast
prof. Cezary Obracht-Prondzyński, mgr Aleksandra Wachowska: Pomorskie ścieżki Romów
12:20 – 13:20 dyskusja
13.20 – 15.00 przerwa obiadowa
15.00 – 16.30
Dobre praktyki – przykłady współpracy i integracji, projekty edukacji i kulturowej animacji, panel
Dyskusja z udziałem m.in: asystentek/edukatorek romskich Marzeny Fraś z Krakowa oraz Kamili Goman z Wejherowa; Bogdana Tokłowicza – przewodniczącego Rady Miasta Wejherowa, Elżbiety Mirgi-Wójtowicz –aktywistki romskiej, Klaudii Iwickiej z Centrum Wspierania Imigrantów i Imigrantek z Gdańska, Tomasza Nowickiego – aktywisty.
Prowadzenie – prof. Cezary Obracht-Prondzyński
16.30 – 16:45 przerwa kawowa
16.45 – 17.30
Z doświadczeń badacza. O dylematach związanych z badaniami wśród Romów
z prof. Ewą Nowicką-Rusek rozmawia dr Agata Bachórz
18.30 – 20.30
Choć raz zobacz, jak się kręcą tylne koła wozu. Edward Dębicki.
reż. Piotr Wójcik (2015) – projekcja. Z bohaterem filmu i jego reżyserem rozmawia prof. Mirosław Przylipiak. Spotkaniu towarzyszy muzyka, śpiew i taniec Cygańskiego Teatru Muzycznego Terno, pod kierownictwem założyciela Edwarda Dębickiego.
środa 28 października 2015
Ratusz Staromiejski w Gdańsku
25 lat wolności a Romowie
11:00 – 12:30
debata połączona z projekcją filmu Kierunek przyszłość i dyskusją
16:30 – 18:00
Obraz Romów w fotografii polskiej
Od Pożegnania taboru do Stigmy – z Andrzejem Polakowskim, Piotrem Wójcikiem i Adamem Lachem rozmawia Adam Mazur. Rozmowie towarzyszy również prezentacja fotografii Tomasza Tomaszewskiego.
18.00 – 19.00
Stigma wystawa fotografii Adama Lacha w Galerii NCK – wernisaż; rozmowa Adama Mazura z artystą
Jedni z wielu wystawa 36 fotografii – portretów polskich Romów w obiektywie Chada Evansa Watta, w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w dniach 26.10 – 2.11.2015.
czwartek 29 października 2015
Ratusz Staromiejski w Gdańsku
Inna wśród Innych
osobowść artysktki i cygańska tożsamość
15:30 – 16:30
Silna i krucha kobieta. Papusza i reporteka wobec jej historii. Z Angeliką Kuźniak rozmawia dr Magdalena Horodecka.
16:40 – 18:00
„Z taboru byłam, teraz znikąd jestem”.
O filmie Papusza z aktorką Jowitą Budnik i Romanem Kwiatkowskim rozmawia prof. Krzysztof Kornacki.
19.00 – Centrum św. Jana, Gdańsk, ul. Świętojańska 50
Spotkanie z pieśniami Teresy Mirgi i Romów Bergitka, koncert
W dniu 1 października 205 roku na antenie stacji telewizyjnej Polsat wyemitowano reportaż pt „ Osiedlowa wojna z Romami”. Materiał znajduje się także na portalu Polsatu po linkiem: http://www.interwencja.polsat.pl/Interwencja__Oficjalna_Strona_Internetowa_Programu_INTERWENCJA,5781/Archiwum,5794/News,6271/index.html#1471315
Zarząd Główny Stowarzyszenia Romów w Polsce pragnie przedstawić swoje stanowisko w sprawie wyżej wskazanego reportażu oraz jednostronnego sposobu pokazania sporu.
Z materiału zebranego przez reporterkę Polsatu Panią Paulinę Bąk wyłania się wyłącznie negatywny obraz współżycia Polaków z Romami mieszkającymi przy ul. Norblina w Puławach i co sugeruje reportaż wina sporu leży wyłącznie po stronie romskiej.
Nie zgadzamy się z takim sposobem przedstawienia problemu. W sporze uczestniczą dwie strony, a w materiale wypowiadają się wyłącznie mieszkańcy osiedla o narodowości polskiej.
Wprawdzie autorka reportażu, stwierdziła, że Romowie nie chcieli jej udzielić odpowiedzi na zadane pytanie, jednak jak widać nie podjęła ona prób dotarcia do obiektywnej prawdy np. na temat opieki społecznej uzyskując informacje od miejscowego OPS. Wystarczyło zweryfikować informacje o formach i wielkościach kwot pomocy społecznej otrzymywanej z ośrodka. Przepisy dotyczące pomocy społecznej oraz kryteria jakie należy spełniać, by pomoc uzyskać są jednakowe dla wszystkich uprawnionych do tej pomocy, bez względu na przynależność etniczną. Beneficjenci pomocy społecznej otrzymują tę pomoc zgodnie z przepisami obowiązującymi Polsce. . Jak wiadomo instytucje świadczące taką pomoc zobligowane są do skrupulatnego sprawdzenia uprawnień każdego beneficjenta, gdyż do takich czynności zobowiązują ich przepisy i rozporządzenia. Romowie nie mogą być kozłem ofiarnym nieustannych rozgrywek politycznych!
Uważamy, że źle się stało, że Pani Bąk nie zapoznała się chociażby z materiałami i opracowaniami na temat konfliktu w Puławach, których w internecie jest bardzo dużo.
Szkoda, że nie zauważyła naszego zawiadomienia z dn. 24 lutego 2015 złożonego do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez radnego RM w Puławach Pawła Maja, który od dłuższego czasu robi sobie „ tanią popularność” na antyromskich nieprawdziwych wypowiedziach dotyczących pomocy socjalnej, co zostało mu udowodnione przez Dyrektor MOPS-u w Puławach.
Redaktor Paulina Bąk nie dotarła także do zawiadomienia z dn 01 lutego 2015 złożonego do Prokuratury w sprawie nienawistnych wpisów w Internecie w związku z wydarzeniami w Puławach, które skończyło się aktami oskarżenia skierowanymi przez Prokuratora względem dwóch internautów. Z zawiadomień tych wynika zupełnie inny obraz sytuacji w Puławach, niż ten który przedstawiła reporterka.
Rozminięcie się z prawdą obiektywną to nie wszystko. Ubocznym efektem tego jednostronnego i krzywdzącego reportażu są dziesiątki nienawistnych wobec społeczności romskiej wpisów, co musi skutkować kolejnymi naszymi zawiadomieniami do Prokuratury.
Gdyby Pani Paulina Bąk postarała się o dokładne zbadanie sprawy – także ze strony romskiej czy lokalnych urzędów, jej reportaż miałby zupełnie inny wydźwięk i jego emisja nie wywołałoby wspomnianej lawiny nienawistnych komentarzy.
Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce
Roman Kwiatkowski
UCZESTNICY SPOTKANIA OBWE W WARSZAWIE PODKREŚLILI WZROST RASISTOWSKIEJ I ANTY-ROMSKIEJ RETORYKI POLITYKÓW WOBEC ROMÓW.
30 września 2015 roku w Warszawie, odbyło się spotkanie OBWE, w ramach którego przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i władz państwowych z regionu OBWE dyskutowali o tym, jak mowa nienawiści oraz rasizm wobec Romów i Sinti wpływa negatywnie na ich integrację do społeczeństw większościowych.
Michael Georg Link, dyrektor ODIHR podkreślił, że przywódcy polityczni mają obowiązek przeciwdziałania mowie nienawiści.
„Nie wolno tworzyć klimatu sprzyjającego bezkarnemu rozprzestrzenianiu się negatywnych stereotypów na temat Romów. Politycy oraz instytucje państwowe mają obowiązek ochrony praw człowieka wszystkich obywateli, w tym poprzez promowanie tolerancji i wzajemnego szacunku”- stwierdził.
Henriett Dinok, Romski aktywista młodzieżowy z Węgier, powiedział, że standardową praktyką wielu polityków stało się używanie kwestii Romów jako pretekstu do zdobycia głosów w wyborach. Ta cyniczna strategia wyborcza otworzyła drzwi do dyskryminacji Romów i Sinti w wielu państw członkowskich OBWE.
Uczestnicy rozmawiali także o tym, jak ważną rolę w walce z uprzedzeniami i dyskryminacją Romów i Sinti w sferze publicznej odgrywają instytucje państwowe.
„Ludobójstwo Romów i Sinti w czasach narodowego socjalizmu, uwidoczniło co może się wydarzyć kiedy negatywne stereotypy i uprzedzenia stają się integralną częścią porządku prawnego”- powiedział Romani Rose, przewodniczący Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów. „Przywódcy polityczni muszą pamiętać o tych tragicznych wydarzeniach historycznych i skutecznie zwalczać uprzedzenia i rasizm w społeczeństwie, zwłaszcza w instytucjach państwowych, które utrzymują i odtwarzają wykluczenie Romów i Sinti współcześnie- dodał.
źródło: http://www.osce.org/odihr/187086
W dniu dzisiejszym przebywamy w Bratysławie.
Zaproszono Nas do udziału w panelu dyskusyjnym na temat zagłady Romów w krajach grupy V4.
Spotkanie połączone jest z prezentacją filmu, który możecie pobrać z linka poniżej.
Zaprezentowana zostanie także książka Lidii Ostałowskiej ” Cygan to Cygan”, która została właśnie wydana w języku słowackim.
Korzystając z okazji zachęcamy do przeczytania tej pozycji.
Recenzja „Cygan to Cygan” Lidia Ostałowska:
Nieznane budzi lęk i staje się pożywką dla rozmaitych stereotypów. Książka Lidii Ostałowskiej to próba zburzenia muru, który wyrósł przez wieki między Romami a resztą Europy.
Znakomite opowieści o Romach Lidii Ostałowskiej po kilkunastu latach od pierwszego wydania wcale nie tracą na aktualności. Niestety. Mimo upływu czasu, zaangażowania prywatnych organizacji i międzynarodowych agend sytuacja Romów wciąż pozostaje zła, a nawet pod wieloma względami zmienia się na gorsze. Żadne z postkomunistycznych państw nie wypracowało dobrego modelu współistnienia z mniejszością romską, która – na co dzień niewidoczna – przypomina o sobie niemal wyłącznie w nagłówkach alarmujących doniesień: deportacje z Francji, budowa gett na Słowacji, zakaz żebrania w Polsce.
„Cygan to Cygan” pokazuje złożoność środowiska romskiego. Nakładają się na nią mentalność gadziów i tożsamość narodowa państw, w których żyją Limalo, Marika, Ziutek, Badzio, Romek i wielu innych, z paszportem polskim, bułgarskim, serbskim, węgierskim…
„Od pierwszego wydania zbioru «Cygan to Cygan» minęło 12 lat. W naszej części Europy sporo się zmieniło. Należymy do społeczności, dla której liczą się prawa człowieka. We wspólnej pełnej zgiełku przestrzeni publicznej coraz wyraźniej przebija się głos, że to nie my – «gadziowie» – mamy zadecydować o przyszłości Romów. Sami rozstrzygną, jak łączyć nowoczesność i tradycję. – Dajmy im miejsce”.
23 sierpnia 2015 roku odbyły się uroczystości upamiętniające transport Romów z obozu pracy w Hodoninie koło Kunštátu (Czechy) do Auschwitz-Birkenau w 1943 roku. W obchodach uczestniczyli członkowie społeczności romskiej, jak również przedstawiciele władz Czech – Minister Kultury Daniel Herman i Minister ds. Praw Człowieka i Równouprawnienia Jiří Dienstbier, Stanislav Křeček- Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich, Nathan Weber- przedstawiciel Ambasady USA oraz inni przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego. Łącznie w obchodach wzięło udział ok 100 osób. Stowarzyszenie Romów w Polsce reprezentowała dr Kinga Orzeł – Dereń. Uroczystości zostały zorganizowane przez Muzeum Kultury Romskiej w Brnie.
Obóz w Hodoninie był obok obozu w Letach miejscem przejściowego osadzenia Romów w Protektoracie Czech i Moraw przed ich deportacją do KL Auschwitz-Birkenau. Trafiło do niego niemal 1400 Romów.
Po raz pierwszy Republika Czechosłowacka podjęła próbę rozwiązania „kwestii cygańskiej” w 1927 roku, wydając ustawę o „Wędrujących Cyganach”. W praktyce oznaczało to, że Romowie musieli ubiegać się o specjalne pozwolenia na pobyty nocne w miejscach, do których zawędrowali . Oficjalnym celem było „ucywilizowanie” romskiego sposobu życia, ale restrykcyjne prawo pozbawiało Romów ich swobód obywatelskich. Stało się wyrazem oszczerczych, zniesławiających postaw społeczeństwa skierowanych do tej mniejszości.
Pierwszym z działań antyromskich w Protektoracie Czech i Moraw był edykt Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 1939 roku, który nakazywał wszystkim Romom osiedlenie i rezygnację z ich migracyjnego sposobu życia. Każdy, kto nie przestrzegał edyktu mógł być zesłany do specjalnych obozów pracy w Czechach obóz Letach w Písku, na Morawach obóz Hodonín u Kunštát. Z Rozporządzenia w sprawie Prewencyjnej walki z przestępczością (1942), rząd wprowadził model aresztu oparty na niemieckiej Rzeszy, podobnie jak to miało miejsce w Letach, Hodonínie, Praga-Ruzyně oraz w Pardubicach i obozie koncentracyjnym Auschwitz I.
Z reformą wprowadzoną w czerwcu 1942 roku administracja podporządkowana była protektoratom urzędów okupacyjnych, prowadząc otwarcie rasowe polityki antycygańskie. W dniu 10 lipca 1942 roku w Protektoracie wydano rozkaz walki z „cygańską plagą“ był on kopią równoległego ustawodawstwa niemieckiego.
Na podstawie postanowienia walki z „cygańską plagą“, wprowadzono rejestr „Cyganów i półcyganów”. Prawo to wprowadzono w dniu 2 sierpnia 1942 roku. Po raz pierwszy, wszystkie osoby posiadające jakąś „część cygańskiej krwi” były ujmowane w rejestracjach bez względu na ich sposób życia często na podstawie podejrzeń o „aspołecznych zachowaniach”.
Według spisu z 2 sierpnia 1942 roku, ponad 6500 ujęto jako Romów z Protektoratu, z których mniejsza część została wysłana do nowo otwartych „obozów cygańskich” w Letach i Hodonínie, które do tego momentu pozostawały obozami pracy.
Obóz w Letach został przeznaczony na koncentrację Romów z Czech, przeszło przez niego ok. 1300 więźniów, w tym 36 dzieci, które się tam urodziły. Wyniszczające prace, głód, nadmierne stłoczenie w barakach, plagi owadów, a także zły stan zdrowia więźniów – to wszystko przyczyniło się do rozprzestrzeniania się chorób, a w konsekwencji śmierci. Taką śmiercią zginęło 326 mężczyzn, kobiet i dzieci. Trzy transporty do obozu koncentracyjnego Auschwitz były złożone innych więźniów, którzy nie przeżyli wojny.
Obóz w Hodonínie był przeznaczony dla Romów z Moraw. Łącznie przebywało w nim ok. 1400 więźniów, w tym 34 dzieci urodzonych w obozie . Z tej liczby 207 więźniów zginęło, a 855 z nich wysłano do Auschwitz.
Faza końcowa rozwiązania „kwestii cygańskiej” rozpoczęła się w dniu 16 grudnia 1942 roku, na mocy tak zwanego dekretu Auschwitz wydanego przez Heinricha Himmlera, Ministra Spraw Wewnętrznych Rzeszy i przywódca SS. Ponieważ istniał już wykaz „Cyganów” z Protektoratu (z 2 sierpnia 1942 roku) to wykazy „Cyganów” przeznaczonych do transportu do Auschwitz były łatwe do przygotowania.
W marcu 1943 roku, znaczna część Romów odesłano najpierw z Moraw (1,038 osób), a następnie z Czech (642 osób), a na końcu z obu obszarów na raz (1,042 osób). Drugi etap deportacji składał się z transportów w maju (w sumie 853 osób z Czech i Moraw), sierpniu (767 osób łącznie z Moraw) i październiku (93 osób z Czech i Moraw). Ostatni Romowie zostali deportowani z Protektoratu w mniejszych transportach, lub indywidualnie.
Po wyzwoleniu w 1945 roku tylko 583 mężczyzn i kobiet romskich, wrócili do swoich domów. Oryginalna populacja Romów w Czechach została zatem prawie całkowicie unicestwiona w okresie okupacji hitlerowskiej.
W dniu 5 sierpnia 2015 r. Radosław Rogala z Woli (adres do wiadomości Stowarzyszenia) przesłał na adres Stowarzyszenia Romów w Polsce pisemne przeprosiny za umieszczenie nienawistnego komentarza na serwisie internetowym Demotywatory.pl, na stronie internetowej http://m.demotywatory.pl/44590022, pod obrazem zatytułowanym „2 miliony złotych zmarnowane na Aktywizacje Zawodową Cyganów. Żaden nie podjął pracy”.
Należy przypomnieć, że w związku m.in. z tym komentarzem Stowarzyszenie skierowało do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 256 lub 257 Kodeksu karnego ( rasizm i ksenofobia).
Efektem działania Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie są m.in. przesłane przeprosiny.
Oto ich treść:
„Radosław R. (adres znany Stowarzyszeniu)
Wola, dnia 5 sierpnia 2015 r.
Stowarzyszenie Romów w Polsce
ul. Berka Joselewicza 5
32-600 Oświęcim
Szanowni Państwo
Pozwalam sobie na kontakt z Państwem w związku z treścią komentarza zamieszczonego przeze mnie pod jednym z artykułów w prasie internetowej, który był poświęcony problemom Społeczności Romskiej w Polsce. Z uwagi na więcej niż naganną treść mojego wpisu, nie będę jej przytaczał w niniejszym liście.
Mój komentarz miał zdecydowanie wydźwięk rasistowski i dyskryminujący, obrażający nie tylko uczucia Romów, ale też wszystkich osób i narodowości, który ucierpiały w wyniku faszystowskiego holokaustu. Mam świadomość, ze moje zachowanie godziło w uczucia i wartości ogólnoludzkie, jak i było także przejawem lekceważenia dla obowiązującego prawa.
Dlatego też, na Państwa ręce, składam najszczersze przeprosiny za moje zachowanie. Pozwalam sobie prosić o ich przyjęcie i przekazanie wszystkim tym, którzy w wyniku mojego działania poczuli się dotknięci i obrażeni. Wiem, że nie znajduje ono usprawiedliwia, to jednak chciałbym też wyjaśnić, że mój komentarz nie jest wyrazem moich poglądów; nie utożsamiam się z ruchami faszystowskimi ani rasistowskimi, a jedynie nieodpowiedzialności.
Jeszcze raz przepraszam za moje zachowanie.
Z wyrazami szacunku Radosław Rogala”
Niezależnie od powyższego z satysfakcją przyjmujemy także inne działania wymienionej Prokuratury związane z tą samą sprawą a dotyczące nieletniego hejtera Bartosza Ratajczaka, którego sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego II Wydział Rodzinny i Nieletnich w Zielonej Górze celem rozpoznania wg właściwości.
Satysfakcja wynika także z faktu, że dotychczas większość naszych zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa kierowanych do Prokuratury kończyła się odmową wszczęcia postępowania lub umorzeniem postępowania.
Oświęcim, dnia 7 września 2015 r.
Prezes Zarządu Głównego Roman Kwiatkowski
MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI O ZAGŁADZIE ROMÓW
Organizatorzy:
Stowarzyszenie Romów w Polsce
Centralna Rada Niemieckich Sinti i Romów
Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych
Ten smród czuję jeszcze dziś.
Nie zostaniemy tutaj. Wyjdziemy, wrócimy do domu” – tak mama mnie uspokajała, kiedy trafiliśmy do Auschwitz. Był marzec 1943 roku. Miałem dziewięć lat. Z Monachium jechaliśmy chyba sześć dni. W jednym wagonie cisnęło się sześćdziesiąt osób. Najważniejsze było, żeby nie upaść, bo ten, kto upadł, już więcej nie wstał. Staliśmy w moczu i kale. Ten smród czuję jeszcze dziś. Cyganie bardzo wstydzą się wszystkich czynności fizjologicznych. Kiedy kobieta chciała się załatwić, inne stawały w kółko i zasłaniały ją spódnicami. Zatrzymywaliśmy się co dwa, trzy dni. Na postoju Niemcy otwierali drzwi, wlewali do środka kilka wiader wody, żeby zmyć podłogę. Moja babcia nie przeżyła tej drogi. Esesmani wyciągnęli ją martwą i wyrzucili z wagonu. W Auschwitz-Birkenau ze strachem chodziliśmy spać i ze strachem się budziliśmy. Najgorszy był jednak głód. Dostawaliśmy kromkę chleba na cały dzień. Przez pierwsze trzy, cztery dni myślisz, że umrzesz z głodu. Piątego dnia chce ci się tylko spać. Szóstego zaczynasz krzyczeć. Głód był tak straszny, że kiedy umierał przyjaciel, zastanawialiśmy się, czy można go zjeść. Palce, nogi czy cokolwiek. Sam czasem zbierałem resztki chleba z dłoni nieżywych. Kiedy zamykam oczy, widzę moją mamę i rodzeństwo. Siedzą na pryczach i patrzą tępo przed siebie. Z głodu zaciskają pięści do krwi. Nigdy tego nie zapomnę. W Auschwitz byłem 17 miesięcy..
Tak pobyt w Auschitz- Birkenau wspomina zmarły w tym roku Hugo Höllenreiner, postać wybitna, były więzień Auschwitz-Birkenau, Mauthausen, Ravensbrück, laureat wielu nagród za swoją działalność na rzecz upamiętnienia Holokaustu Romów. Był bohaterem i inspiracją wielu książek, swoją historię opowiedział również w poruszającym filmie „Naród niepoliczonych”.
71 rocznica
Podczas siedemdziesiątej pierwszej rocznicy likwidacji Zigeunerlaer z byli więźniowie, romskiego i nieromskiego pochodzenia, działacze romscy z Europy, młodzież z całego świata, przedstawiciele rządów a także społeczeństw większościowych 1 i 2 sierpnia uczcili pamięć pomordowanych Romów i Sinti, którzy zginęli podczas II wojny światowej. Uczczono też pamięć, tych którzy jak Hugo Höllenreiner czy Władysław Bartoszewski orędowali sprawie romskiej przez całe swoje życie.
Tradycją jest, że kolejne rocznice likwidacji romskiego obozu rodzinnego w KL Auschwitz-Birkenau obchodzone są podczas dwudniowych uroczystości: 1 sierpnia delegacje zbierają się pod Krematorium V, a 2 sierpnia – pod pomnikiem ofiar eksterminacji Romów i Sinti na terenie tzw. Zigeunerlager. W drugim dniu przemawiał Roman Kwiatkowski– Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce, Minister Jan Stanisław Ciechanowski- Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Romani Rose– Przewodniczący Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów, Siegfried Heilig– świadek historii, Soraya Post- Posłanka do Parlament Europejskiego, Ruth Cohen- Dar- Wiceambasador Izraela, Laszlo Teleki- Członek Parlamentu Węgierskiego, Wojciech Szczepanik- Wicewojewoda Małopolski.
Były więzien Siegfried Heilig, który w obozie Auschwitz stracił jedenaścioro członków swojej rodziny, a sam przetrwał wojnę w ukryciu, w swoim wystąpieniu zaapelował przede wszystkim do młodego pokolenia, aby nigdy nie zapomniało o nieopisanych cierpieniach i prześladowaniach, które stały się udziałem jego społeczności. – To dzisiejsza młodzież ma za zadanie zadbać o to, by wydarzenia sprzed lat nigdy się nie powtórzyły – podkreślił.
Przemawiający podkreślali iż w ostatnim czasie obserwuje się zapominanie historii i negowanie holokaustu. Nasilają się nastroje antyromskie i ksenofobiczne.
Leszko Teleki- Członek Parlamentu Węgierskiego zauważył, że: Musimy zdać sobie sprawę, że w wielu miastach, w wielu krajach powstają całe osiedla cygańskie otoczone murami. Dyskryminacja ma wiele form i przejawów: dotyczy edukacji, rynku pracy, opieki zdrowotnej. Zinstytucjonalizowane formy rasizmu, takie jak ustawy wydawane przez parlamenty narodowe, jeszcze bardziej pogłębiają uprzedzenia wobec społeczności romskiej i jej izolację. Trzeba nam ustaw i przepisów, które zapewniłyby równość szans pod względem społecznym i ekonomicznym. Musimy również zdać sobie sprawę, że mury otaczające osiedla cygańskie, bojówki paramilitarne i ugrupowania terrorystyczne o ekstremistycznych poglądach zastraszają Romów w znacznej części kraju. To kłamstwo nazywa się „programem kolonizacyjnym”. Romowie są prześladowani, wypędzani ze swoich mieszkań, wsi i miast, a ich domy są zrównywane z ziemią.
Romani Rose wypowiedział się w podobnym tonie podkreślając iż:
W Niemczech znów płoną domy dla uchodźców, znów wzrasta odsetek przestępstw popełnianych przez środowiska skrajnie prawicowe. Wedle najnowszego raportu Verfassungsschutz liczba aktów przemocy popełnianych przez takie środowiska wzrosła niemal o 1/4 w porównaniu do poprzedniego roku i osiągnęła najwyższy poziom od 2008 roku. W ubiegłym roku zarejestrowano niemal 1000 takich przypadków. To oznacza 3 akty przemocy dziennie. Niestety również partie obywatelskie rozpowszechniają populistyczne hasła, by zyskać poparcie. Fakt, iż debata publiczna wokół tzw. „migracji biedoty” w Niemczech kręci się wyłącznie wokół naszej mniejszości, a całkowicie ignorowane są przy tym czynniki społeczne, to nie tylko przejaw zakłamania, ale też cynizmu, biorąc pod uwagę tło historyczne. W Bułgarii, na Węgrzech oraz na Słowacji regularnie dochodzi do napadów skrajnie prawicowych organizacji na osiedla romskie. Podjudzają one społeczeństwo i podważają władzę państwa. W wielu krajach prawa mniejszości istnieją tylko na papierze. Przemoc, marginalizacja i brak perspektyw to codzienność wielu Romów i Sinti. Wiele osiedli romskich w Europie przypomina getta: brak jakichkolwiek udogodnień, wysoka śmiertelność dzieci. Szczególnie nie do przyjęcia jest zaś traktowanie nędzy i braku perspektyw przez polityków jako „cechy kulturowej” naszej mniejszości.
W swoim przemówieniu Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski nawiązał do obecnej sytuacji w Polce: „W Polsce wciąż bezprawnie gromadzi się oraz publikuje się dane o pochodzeniu etnicznym beneficjentów pomocy społecznej. W jakim celu? Jakie są kryteria tworzenia takich statystyk? Czy jest to nasz kolor skóry? A może jakieś inne cechy wyglądu? Dla czego wciąż jesteśmy segregowani zarówno przez Władze jak i Media na Romów i Polaków????!!!! Czy zbieranie danych o pochodzeniu etnicznym, nawoływanie do nienawiści, spychanie Romów do Gett czegoś nam nie przypomina?? To wszystko dzieje się dziś zarówno w Polsce jak i Europie.
Odczuwam smutek. Obecność w tym miejscu jest bolesna. Boli pamięć, boli, gdy staramy się zrozumieć, gdy odkrywamy fakty Aby zagwarantować, że historia się nie powtórzy, nasze społeczności muszą przeciwdziałać zjawisku rasizmu na wszystkich płaszczyznach. Musimy zrozumieć, co powoduje nienawiść, co ją podtrzymuje i co sprawia, że się rozprzestrzenia. Musimy wyposażyć się w narzędzia, które pomogą nam powstrzymać nienawiść – powiedziała Soraya Post europarlamentarzystka pochodzenia romskiego.
Kilkuset uczestników oficjalnych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Zagładzie Romów pochyliło głowy w hołdzie pod pomnikiem, będącym symbolem odrażającej zbrodni na narodzie romskim. Romowie i Sinti mordowani byli bowiem nie tylko w obozach, ale także w ramach eksterminacji pozaobozowej, na szlakach taborów, w lasach. To wciąż nieodkryta karta historii, niemożliwy do oszacowania liczebnie cios zadany tej społeczności. Mówiąc o przyszłości przemawiający podkreślili wagę pamięci i upamiętniania.
Leszko Teleki- Członek Parlamentu Węgierskiego zauważył: Dzień Pamięci o Holokauście Romów zobowiązuje nas do przestrzegania obywateli świata przed zagrożeniami nowej, mrocznej epoki, która zatruwa Unię Europejską i całą wspólnotę narodów. Na tę epokę składa się nowy obraz wroga, izolacja, nienawiść i propagowanie ksenofobicznych, antymigranckich haseł. Zamiast uczyć się z ostatnich, mrocznych rozdziałów historii, głosimy kazania pełne nienawiści, rozpowszechniamy nowe obrazy wroga, demonizujemy ludzi biednych i nieszczęśliwych. Nie tak wygląda demokracja. Nie tego nauczył nas Holokaust. Od dziesiątek lat walczymy z rasizmem i dyskryminacją, teraz też nie wolno nam zamilknąć. Obudźmy nasze sumienia! Wznieśmy głos przeciwko politycznej, ideologicznej manipulacji, by ratować naszą teraźniejszość i przyszłość. By nasi bracia i siostry, którzy zginęli w tym obozie, mogli spoczywać w pokoju. Dziś nie wystarczy tylko upamiętniać przeszłość i walczyć z dyskryminacją słowem. Każdy z nas powinien uczynić tę walkę swoim codziennym zadaniem, gdyż tylko wspólnym działaniem, wspólnymi siłami i chęciami zdołamy przeciwstawić się złu.
Romani Rose podkreśla, że W obliczu tej skandalicznej sytuacji konieczne jest wprowadzenie skoordynowanej polityki europejskiej wobec mniejszości narodowych. Polityki, która zmusiłaby poszczególne kraje do podjęcia zobowiązań.
Prezes Stowarzyszenia Roman Kwiatkowski kończąc swoje przemówienie powiedział: W tym miejscu – na terenie byłego obozu koncentracyjnego Auschwitz – Birkenau – powinniśmy uświadomić sobie w jaki sposób spirala niechęci, nienawiści, praktyk dyskryminacyjnych, ale także bierności i zaniechania doprowadziła do tak potwornych zbrodni.
Pamiętając przeszłość, należy działać w teraźniejszości. Uczestnicy 71. Rocznicy rocznicy likwidacji „Zigeunerlager” zgodnie twierdzą, że znaleźliśmy się w szczególnym momencie, w którym należy zwrócić uwagę świata na głęboko niepokojący proces nasilania się antysemityzmu i antycyganizmu, postaw rasistowskich i ksenofobicznych.
Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski podkreślił, że z wielkim entuzjazmem przyjął informację o uchwale Parlamentu Europejskiego z dnia 15 kwietnia ustanowieniu dnia 2 sierpnia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. Przedstawiciele Stowarzyszenia Romów w Polsce są dumni z faktu, iż rozpoczęta przez Stowarzyszenie w 1993 roku praca została doceniona i zauważona zarówno w Polsce jak i na świecie.
Dziś w Oświęcimiu rozpoczęły się dwudniowe obchody upamiętniające 71 rocznicę likwidacji Zigeunerlager w KL Auschwitz Birkenau przypadające w przeddzień Międzynarodowego Dnia Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti.
Ocalali z zagłady, liderzy społeczności romskich i żydowskich z Polski i Niemiec oraz zaproszeni goście złożyli kwiaty w byłym niemieckim obozie Auschwitz: przy Krematorium V i pod Ścianą Straceń.
Podczas uroczystości przemówienia wygłosili: Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski, Szef Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów Romani Rose, Gregor Rosenthal Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Tolerancji i Demokracji oraz Reinchard Schramm Wiceprzewodniczący Gmin Żydowskich w Turyngii.
Przemawiający w swoich wystąpieniach, nawiązując do tragicznej historii Romów i Sinti zwrócili uwagę na odradzające się w całej Europie nastroje antyromskie. Zaakcentowano, że współcześnie dokonuje się podziału uchodźców przybywających do Europy na lepszych i gorszych a decyzje się o ich losach podejmowane są wyłącznie przez pryzmat ekonomiczny przy jednoczesnym odczłowieczeniu migrantów.
W komorach gazowych niemieccy naziści zgładzili blisko 3 tys. ostatnich pozostałych przy życiu Romów w tym mężczyzn kobiety i dzieci. Ich ciała spłonęły w dołach paleniskowych. Społeczność międzynarodowa od 1997 roku obchodzi 2 sierpnia Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. W hołdzie Romom i Sinti, ofiarom ludobójstwa, Sejm Rzeczpospolitej Polskiej na mocy uchwały przyjętej w 2011 roku ustanowił dzień 2 sierpnia Dniem Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti.
Parlament Europejski w rezolucji z dnia 15 kwietnia 2015 roku z okazji Międzynarodowego Dnia Romów uznał historyczny fakt ludobójstwa Romów, które miało miejsce podczas drugiej wojny światowej, wezwał także państwa członkowskie Unii Europejskiej do oficjalnego uznania tego faktu oraz do ustanowienia Europejskiego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu Romów.
Niedzielne uroczystości rozpoczną się o 11:30 przy pomniku pomordowanych Romów i Sinti na terenie byłego obozu romskiego tzw. Zigeunerlager w byłym obozie KL Auschwitz II – Birkenau.
sobota: 01.08.2015
Galeria 1- fot. Władysław Dereń : http://stowarzyszenie.romowie.net/-429.html
Galeria 2 – fot. Piotr Wójcik: http://stowarzyszenie.romowie.net/1.08.2015—relacja-fotograficzna-Piotra-Wojcika-430.html
niedziela: 02.08.2015
Galeria 3 – fot. Piotr Wójcik http://stowarzyszenie.romowie.net/2.08.2015—relacja-fotograficzna-Piotra-Wojcika-431.html
Stowarzyszenie Romów w Polsce zaprasza na spotkanie z Edwardem Dębickim- wybitnym twórcą romskim, odznaczonym m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym i Złotym Medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis.”
Spotkanie jest wydarzeniem towarzyszącym obchodom 71 rocznicy likwidacji romskiego obozu rodzinnego tzw. Zigeunerlage w KL Auschwitz Birkenau.
data: 1.08.2015
godzina: 17:00
miejsce: ul. Berka Joselewicza 5
wstęp darmowy
szczegółowe informacje pod nr 33 8426989
